ارزیابی مقدماتی و انتخاب داور
ابتدا تناسب مقاله با دامنهٔ علمی، اصالت مسئله و کفایت اطلاعات اخلاقی بررسی می‌شود. سپس، در صورت پذیرش برای بررسی تخصصی، داوران مستقل بر اساس دانش موضوعی، توان روش‌شناختی و نداشتن تعارض منافع انتخاب خواهند شد.
کیفیت گزارش داوری
داور باید نقاط قوت و محدودیت‌های پژوهش را با ارجاع به استدلال، شواهد و روش مطالعه توضیح دهد و میان ایراد مؤثر بر اعتبار نتیجه و پیشنهاد اصلاح نگارش تمایز بگذارد. اختلاف رویکرد نظری به‌تنهایی مجوز رد پژوهش نیست؛ نقد باید با معیارهای روشن و قابل دفاع همراه باشد.
تصمیم، اعتراض و محرمانگی
تصمیم سردبیر مسئول بر پایهٔ سنجش محتوای گزارش‌ها و کیفیت پژوهش اتخاذ می‌شود و رأی‌گیری مکانیکی میان داوران نیست. سازوکار اعتراض، رسیدگی به تخلفات احتمالی و حفاظت از فایل‌ها و هویت داوران پیش از آغاز پذیرش مقاله باید نهایی و آزموده شود.
دو ارزیابی مستقل و تصمیم‌گیری مبتنی بر شواهد
در فرایند پیش‌بینی‌شده برای مقالات پژوهشی، دریافت دست‌کم دو گزارش از داوران واجد صلاحیت و مستقل مبنای معمول ارزیابی خواهد بود. تصمیم دبیر نباید صرفاً از شمار رأی‌های مثبت و منفی به دست آید، بلکه باید استدلال گزارش‌ها، کیفیت روش، کفایت شواهد و حدود تفسیر یافته‌ها را بسنجد. مقالهٔ سردبیر یا همکار نزدیک او به دبیر مستقلی سپرده می‌شود که در انتخاب داور و تصمیم نهایی تعارض منافع نداشته باشد.
هوش مصنوعی و مسئولیت گزارش داوری
گزارش داوری باید حاصل مطالعه و قضاوت تخصصی خود داور باشد. انتقال متن محرمانهٔ مقاله یا داده‌های پژوهش به خدمات عمومی و تأییدنشدهٔ هوش مصنوعی مجاز نخواهد بود و پیشنهاد تولیدشدهٔ ماشینی جایگزین ارزیابی مستقل نمی‌شود. هرگونه استفادهٔ محدود و تأییدشده از ابزارهای خودکار باید با حفاظت اطلاعات و نظارت انسانی همراه باشد.
شفافیت زمان‌بندی و پرهیز از آمار ساختگی
پس از راه‌اندازی سامانهٔ رسمی، تاریخ دعوت داوران، دریافت گزارش، اصلاح مقاله، تصمیم و انتشار ثبت خواهد شد. میانگین مدت داوری، نرخ پذیرش یا تعداد گزارش‌ها فقط بر اساس پرونده‌های واقعی و قابل محاسبه اعلام می‌شود؛ در مرحلهٔ تأسیس هیچ شاخص عملکردی فرضی منتشر نمی‌کنیم. الزامات مکمل در سیاست اخلاق نشر توضیح داده شده‌اند.
الگوی ساختاریافتهٔ گزارش داوری در اختصاصی تحریریه
در پنل اختصاصی داور، ارزیابی علمی برای نویسنده از مکاتبهٔ محرمانه با دبیر مسئول جدا خواهد شد. معیارها قرار نیست صرفاً به امتیاز عددی تقلیل پیدا کنند؛ توضیح مستدل دربارهٔ قوت‌ها، محدودیت‌ها و اصلاحات لازم، مبنای داوری است.
- اهمیت و نوآوری: پرسش پژوهش چه نسبتی با ادبیات علمی و مسائل واقعی آموزش دارد؟
- تناسب روش: طراحی، نمونه‌گیری، ابزارها، تحلیل و مفروضات معرفت‌شناختی تا چه اندازه با سؤال پژوهش سازگارند؟
- شواهد و تفسیر: آیا نتیجه‌گیری‌ها از داده‌ها فراتر نمی‌روند و محدودهٔ تعمیم یا انتقال به‌درستی توضیح داده شده است؟
- اخلاق و محرمانگی: رضایت، حفاظت از مشارکت‌کنندگان و به‌ویژه دانش‌آموزان چگونه رعایت شده است؟
- اصلاحات و پیشنهاد: اصلاحات ضروری از توصیه‌های اختیاری جدا شوند و پیشنهاد داور با استدلال ارائه شود.
موارد محرمانه، تعارض منافع و نگرانی‌های اصالت پژوهش صرفاً از کانال امن اختصاصی تحریریه به دبیر گزارش خواهند شد. این الگو هنوز فرم عملیاتی دریافت داوری نیست.