۱. تناسب مجله و نوع مقاله
Aims & Scope، مقالههای اخیر، نوع مقاله و دستورالعمل نویسندگان را دوباره بررسی کنید. مطمئن شوید نسخهای که آماده کردهاید دقیقاً برای همین مقصد تنظیم شده است.
۲. عنوان، چکیده و کلیدواژهها
این سه بخش باید مسئله، روش و یافته اصلی را بدون اغراق منعکس کنند. اگر چکیده ادعایی میکند که در متن یا داده پشتیبانی نمیشود، اکنون زمان اصلاح آن است.
۳. روش و گزارشگری
ببینید آیا خواننده اطلاعات کافی درباره نمونه، ابزار، فرایند، تحلیل و محدودیتها دارد. اگر برای طراحی شما guideline شناختهشدهای وجود دارد، آن را کنترل کنید.
نمونه کاربردی: راهنمای گزارشگری را متناسب با طراحی پژوهش انتخاب کنید
برای یک پژوهش مداخلهای، مطالعه مشاهدهای یا مرور نظاممند، مجموعه اطلاعات ضروری یکسان نیست. بنابراین از یک چکلیست واحد برای همه طرحها استفاده نکنید. ابتدا طراحی مطالعه و حوزه علمی را بهدرستی تعیین کنید و سپس راهنمای گزارشگری مرتبط با همان نوع مطالعه و الزامات مجله را بیابید. برای نمونه، در پژوهشهای سلامت و پزشکی میتوان از راهنمای انتخاب دستورالعمل گزارشگری EQUATOR استفاده کرد؛ این شبکه اساساً بر شفافیت گزارش پژوهشهای سلامت تمرکز دارد و نباید چکلیستهای آن را بهصورت خودکار به همه مقالههای آموزش، زبانشناسی یا سایر علوم تعمیم داد. در هر رشته، راهنمای متناسب با روش مطالعه و دستورالعمل رسمی مجله ملاک است. راهنماهای گزارشگری نیز جایگزین طراحی پژوهش درست یا تحلیل معتبر نیستند.
مثلاً اگر یک مقاله روش نمونهگیری، حجم نمونه یا نحوه مدیریت دادههای گمشده را گزارش نکرده باشد، صرف بازنویسی چکیده مشکل را حل نمیکند. باید اطلاعات واقعی مطالعه و محدودیت استنباطی آن روشن شود؛ جزئیات انجامنشده نباید بعداً ساخته شوند.
۴. نویسندگان و مشارکتها
ترتیب نویسندگان، corresponding author، affiliation و نقشها باید مورد توافق باشند. اگر مجله CRediT میخواهد، نقشهای مشارکت را دقیق ثبت کنید. نامها و شناسهها مانند ORCID را نیز کنترل کنید.
۵. فایلها و بیانیهها
نسخه blinded یا unblinded، شکلها، جداول، supplementary files، cover letter، conflict of interest، ethics statement، data availability و فایلهای دیگر را طبق دستور مجله آماده کنید.
پرونده آماده ارسال: کنترل نسخهها و مسئولیتها
- فایل اصلی را با نام مشخص و شماره نسخه نگه دارید؛ نسخه ناشناسسازیشده را فقط در صورت الزام مجله و با حذف فراداده هویتی مناسب آماده کنید.
- مطمئن شوید همه نویسندگان نسخه نهایی و ترتیب اسامی را دیدهاند و مسئول مکاتبه مشخص است.
- بررسی کنید شکلها، جدولها و فایلهای تکمیلی واقعاً به متن ارجاع داده میشوند و مجوز بازنشر مواد متعلق به دیگران اخذ شده است.
- بیانیههای اخلاق پژوهش، تعارض منافع، تأمین مالی، دسترسی داده و استفاده از ابزارهای AI را طبق واقعیت مطالعه و سیاست همان مجله تکمیل کنید؛ استفاده از متن عمومیِ غیرمنطبق با واقعیت مناسب نیست.
- نسخهای از دستورالعمل رسمی مجله و رسید ثبت نهایی را برای پیگیری نگه دارید.
۶. آخرین کنترل فنی
شماره شکل و جدول، ارجاعات درونمتنی، فهرست منابع، لینک DOIها، غلطهای تایپی و نسخه فایل را کنترل کنید. نام فایلها باید واضح باشد تا اشتباه نسخه کاهش یابد.
کنترل نسخه نهایی و یکپارچگی پرونده ارسال
یکی از خطاهای قابل پیشگیری آن است که نویسنده متن اصلاحشده را در یک فایل نگه دارد، اما چکیده، شکلها یا نامه همراه را از نسخه قدیمی بارگذاری کند. پیش از تأیید ارسال، عنوان، فهرست نویسندگان، اعداد اصلی نتایج، شماره شکلها و جدولها و بیانیههای لازم را میان فایل مقاله، سامانه مجله و فایلهای مکمل تطبیق دهید.
همچنین هر ادعای مربوط به تأیید اخلاق، رضایت آگاهانه، دسترسی به داده یا ثبت مطالعه باید فقط بر اساس واقعیت همان پژوهش نوشته شود. اگر موردی انجام نشده یا برای آن طرح کاربرد ندارد، نباید برای عبور از فرم سامانه اطلاعات نادرست وارد شود؛ لازم است دستورالعمل رسمی مجله بررسی و وضعیت بهدرستی توضیح داده شود.
پرسشهای رایج
آیا باید قبل از Submit فرمت مقاله کاملاً مطابق مجله باشد؟
دستورالعمل هر مجله متفاوت است. برخی فرمت اولیه منعطف دارند و برخی الزامات دقیق؛ همیشه صفحه رسمی Author Guidelines را ملاک قرار دهید.
آیا ORCID ضروری است؟
بسته به مجله ممکن است الزامی یا اختیاری باشد. ORCID شناسه پایدار پژوهشگر است و میتواند اطلاعات آثار و وابستگیها را به هم متصل کند.
منابع و استانداردهای مرتبط
برای راهنماهای گزارشگری: EQUATOR. برای نقشهای مشارکت: CRediT. برای شناسه پژوهشگر و رکورد فعالیتها: ORCID Record.
جمعبندی
چکلیست خوب خطاهای کوچک را قبل از تبدیلشدن به اصطکاک بزرگ میگیرد. با این حال، اگر در این مرحله متوجه مشکل در روش یا استدلال شدید، بهتر است Submit را عقب بیندازید و مسئله را واقعاً حل کنید.
کنترل پیش از ارسال، آخرین آزمون انسجام علمی متن است
پیش از ثبت دستنوشته در سامانه مجله، باید از خود بپرسیم آیا عنوان و چکیده همان ادعایی را منعکس میکنند که دادهها پشتیبانی میکنند، آیا محدودیتهای مطالعه صریح بیان شدهاند و آیا نتیجهگیری با پرسش آغازین پژوهش نسبت روشنی دارد. در این مرحله، هماهنگی میان جداول، متن نتایج و بحث به اندازه اصلاح نگارشی اهمیت دارد.
بررسی الزامات رسمی مجله درباره نویسندگی، تعارض منافع، اخلاق پژوهش، دسترسی به داده و قالب ارجاع نیز بخشی از آمادهسازی است. این کنترل جای پژوهش دقیق را نمیگیرد، اما میتواند از بروز ابهامهای قابل پیشگیری در فرایند ارزیابی جلوگیری کند.
اطلاعات تکمیلی درباره زمینه علمی این خدمات در بخش پژوهش و انتشارات علمی ارائه شده است.
اگر این راهنما پاسخ همه پرسشهای شما نبود، گام بعدی چیست؟
اگر چکلیست ارسال را تکمیل کردهاید ولی درباره تناسب سؤال پژوهش، روش، استدلال یا حدود نتیجهگیری اطمینان کافی ندارید، مسئله با مرتبکردن فایلها حل نمیشود.
بازبینی تشخیصی، اولویتهای اصلاح علمی را روشن میکند، اما جایگزین پژوهش نویسنده یا تضمین پذیرش مجله نیست. ابتدا نمونه فرضی گزارش را ببینید.
مطالعه این مقاله و استفاده از راهنماهای رایگان نیازی به خرید ندارد. ارسال درخواست اولیه به معنی رزرو، پذیرش پرونده یا پرداخت نیست؛ از ارسال دادههای محرمانه در تماس اولیه خودداری کنید.

چرا مقاله من آماده ارسال نیست؟ بازبینی تشخیصی قبل از Submit
Desk Rejection چیست و چگونه احتمال آن را کاهش دهیم؟